In Compagniekreek loopt een project dat als voorbeeld moet dienen voor het herstel van verlaten kleinschalige goudwinningsgebieden in heel Suriname.

De aanleiding was concreet en urgent: achtergelaten mijnbouwputten lagen pal achter een school, wat een direct veiligheidsrisico vormde voor de omwonenden.

Het herstel bestaat uit het rehabiliteren van de verlaten winningsplekken, waaronder de open putten, en het aanplanten van cassave en peulvruchten om de bodem te laten herstellen. Doel is de grond weer geschikt te maken voor landbouw. De monitoring gebeurt samen met SILOS en de gemeenschap zelf.

Het project maakt deel uit van het EMSAGS-project, met Sandra Bihari als projectleider en milieuadviesbureau TAUW N.V. als uitvoerder. Onderzoek en tests namen ongeveer twee jaar in beslag; het totale traject beslaat zo’n drie jaar. De feitelijke herstelwerkzaamheden begonnen in augustus 2023.

Uit bodemonderzoek bleek dat de kwikvervuiling in de grond van Compagniekreek meevalt. Wel is een kanttekening op zijn plaats: het water is niet op kwik onderzocht.

De belangrijkste bevinding is bestuurlijk van aard. Bihari wijst erop dat de wetgeving onvoldoende regelt wie verantwoordelijk is voor sluiting en herstel na afloop van de mijnbouw, en hoe dat wordt gefinancierd. Zolang dat niet is vastgelegd, blijft herstel afhankelijk van projecten met externe financiering.

Dat raakt aan het patroon dat deze zomer in meerdere dossiers terugkeert. Bij de vergunningsstop voor goudverwerkers, bij het chemisch lek in de Saramaccarivier en bij de illegale zandwinning gaat het telkens om dezelfde vraag: niet of er regels bestaan, maar of iemand aanwijsbaar verantwoordelijk is wanneer het misgaat.

Als proef moet Compagniekreek laten zien dat herstel technisch haalbaar is. Wie het elders gaat betalen, is daarmee niet beantwoord.