Misdaad mag niet lonen. Dat is het idee achter de nieuwe ‘Kaalplukwet’ die nu in het Surinaamse parlement (De Nationale Assemblee) wordt besproken. Iedereen is het erover eens: dieven, fraudeurs en drugscriminelen moeten hun illegale geld, dure auto’s en villa’s inleveren. Maar hoe gaan we dat in de praktijk doen zonder de rechten van onschuldige burgers te schenden?

Het plan: pak ze waar het pijn doet Ingrid Karta-Bink (NDP), de voorzitter van de commissie die de wet onderzoekt, trapte de discussie af. Haar boodschap was helder: we moeten crimineel vermogen kunnen afpakken, waar ter wereld het ook staat. Er is al advies gevraagd aan rechters, het Openbaar Ministerie (OM) en de Centrale Bank. Hoewel sommige deskundigen liever wilden wachten op een complete vernieuwing van het strafrecht, kiest het parlement nu voor deze aparte wet. Suriname heeft namelijk haast met het aanpakken van criminaliteit.

Maar hoe zit het met onze rechten? Hoewel iedereen het doel steunt, zijn er ook flinke zorgen. Krishna Mathoera (VHP) vraagt zich af of de politie en rechters dit wel aankunnen. Hebben we wel genoeg slimme rechercheurs die ingewikkelde geldstromen of bitcoins (cryptovaluta) kunnen opsporen? En hoe zit het met de ‘omgekeerde bewijslast’? Moet je straks als burger zelf gaan bewijzen dat je dure spullen wél eerlijk zijn gekocht?

Jennifer Vreedzaam (NDP) is het daarmee eens. De wet mag volgens haar geen extra straf worden, maar moet puur bedoeld zijn om gestolen spullen terug te pakken. “We moeten voorkomen dat de overheid zomaar willekeurig spullen van mensen gaat afpakken,” waarschuwt zij.

Familieleden en traditionele gronden Ronny Asabina (BEP) maakt zich zorgen over de familieleden of zakenpartners van criminelen. Wat als zij onbewust te maken krijgen met zo’n streng onderzoek? Ook wees hij op een specifiek Surinaams probleem: hoe voorkom je dat de overheid beslag legt op de traditionele gronden van inheemse en tribale gemeenschappen?

Cheryll Dijksteel (VHP) benadrukte dat Suriname zich moet houden aan internationale regels tegen witwassen. Zij stelt voor om de wet na een paar jaar streng te evalueren om te kijken of hij wel echt werkt.

Celstraf is niet genoeg Steven Reyme (A20) vult aan dat alleen een celstraf niet helpt als een crimineel daarna gewoon weer kan genieten van zijn miljoenen. Maar, zo zegt hij, de wet is pas echt een succes als we ook investeren in betere rechercheurs, slimme rechters en een goede bescherming voor klokkenluiders. (Rossellie Cotino, die ook in de commissie zit, hield zich deze ronde nog stil.)

De praktijk is de echte test Als laatste kwam Asis Gajadien (VHP) aan het woord. Hij stelde een scherpe vraag: lost deze wet wel echt iets op wat we nu nog niet kunnen met de oude wetten? Volgens hem ligt het probleem niet bij de regels, maar bij de uitvoering. Als de Belastingdienst en de politie niet beter gaan samenwerken, blijft deze wet volgens hem gewoon een mooi stuk papier waar we niks aan hebben.

De wet werd eind 2025 ingediend door Ebu Jones (NDP) en Ivanildo Plein (NPS). Volgende week praat het parlement weer verder over hoe ze criminelen het beste kaal kunnen plukken. Wordt vervolgd!