De ebola-uitbraak in het oosten van de Democratische Republiek Congo heeft inmiddels 2.011 bevestigde doden geëist. Het aantal bevestigde besmettingen staat op 4.381. Daarmee is dit de op een na grootste uitbraak in de geschiedenis.

De snelheid is het meest verontrustende. Het virus verspreidt zich sneller dan bij eerdere uitbraken. WHO-Afrikadirecteur Mohamed Yakub Janabi verwoordde het scherp: de bestrijders lopen achter het virus aan, en het virus is sneller dan zij.

Een belangrijk deel van de verklaring ligt in de variant. Het gaat om de Bundibugyo-variant, die zeldzaam is en waarvoor — anders dan bij de veel voorkomende Zaïre-variant — geen vaccin en geen goedgekeurde behandeling bestaat. Aan de ontwikkeling daarvan wordt gewerkt.

Daar komen omstandigheden bij die de bestrijding ondermijnen. In de regio woeden gewapende conflicten. Er circuleert desinformatie, waaronder de bewering dat ebola niet bestaat. Het zorgstelsel is overbelast, en de diagnose wordt vaak laat gesteld doordat de ziekte aanvankelijk wordt aangezien voor malaria of tyfus.

De tijdlijn laat zien hoeveel tijd verloren ging. Het virus circuleerde vermoedelijk al vanaf februari, maar werd pas medio mei officieel geïdentificeerd — een periode van ongeveer drie maanden waarin geen gerichte bestrijding plaatsvond.

De werkelijke cijfers liggen waarschijnlijk hoger dan de bevestigde aantallen, doordat niet alle gevallen worden gemeld.

Ter vergelijking: bij de epidemie in West-Afrika van 2014 tot 2016 kwamen ongeveer elfduizend mensen om bij 28.000 bevestigde besmettingen. Die uitbraak duurde ruim twee jaar; de huidige is in ongeveer drie maanden op een vijfde van dat dodental gekomen.