Koning Charles naar Guyana; president Ali dringt aan op excuses voor de slavernij
De Britse koning begint donderdag een tweedaags staatsbezoek aan Guyana. President Ali wil een formeel excuus en een internationaal kader voor ontwikkelingsfinanciering en schuldverlichting, geen rechtstreekse geldelijke compensatie.
Koning Charles wordt donderdag 29 oktober in Guyana verwacht voor een staatsbezoek van twee dagen. Hij ontmoet president Irfaan Ali in State House in Georgetown. Op het programma staan verder gesprekken met vertegenwoordigers van inheemse gemeenschappen, ondernemers, wetenschappers en milieuorganisaties, met als thema's bescherming van het regenwoud, hij is betrokken bij het Iwokrama-project, kustbescherming, herstel van mangroven en duurzame stadsontwikkeling. Het bezoek valt samen met het zestigjarig bestaan van de diplomatieke betrekkingen tussen beide landen. Charles bezocht Guyana voor het laatst in februari 2000, toen als prins van Wales.
De politieke lading zit in een ander onderwerp. President Ali ziet een formeel excuus van Groot-Brittannië als een belangrijke volgende stap, voorbij de erkenning van het historische onrecht. Volgens hem werken de gevolgen van de slavernij door in de ontwikkeling van Guyana en andere Caribische landen, en zou erkenning daarom gepaard moeten gaan met concrete maatregelen.
Zijn inzet is daarbij opvallend genuanceerd. Ali richt zich niet in de eerste plaats op financiële compensatie, maar op een internationaal kader dat getroffen landen betere toegang geeft tot ontwikkelingsfinanciering, schuldverlichting en investeringen in onderwijs, gezondheidszorg en klimaatbescherming. Daarmee zouden economische ongelijkheden die in het koloniale verleden wortelen kunnen worden verkleind. Hij vindt dat de Caribische landen dit gezamenlijk moeten aanpakken, onder meer via Caricom.
Van Britse zijde is de ruimte beperkt. Het koninklijk huishouden laat weten dat Charles de moeilijke hoofdstukken van de gedeelde geschiedenis niet zal mijden, maar een formeel excuus wordt tijdens dit bezoek niet verwacht. De Britse regering blijft gekant tegen officiële excuses en herstelbetalingen.
Het debat beperkt zich niet tot Guyana. Meerdere Caribische landen vinden dat Groot-Brittannië meer verantwoordelijkheid moet nemen voor de gevolgen van de trans-Atlantische slavenhandel. Na Guyana reist Charles door naar Antigua en Barbuda voor de Gemenebestconferentie begin november. Herstelbetalingen staan daar niet formeel op de agenda, maar Caribische leiders zullen het onderwerp naar verwachting aansnijden.
Voor Suriname is dit herkenbaar materiaal. In de editie van 9 oktober kwam het onderzoek aan de orde naar het koloniale inkomen van het Nederlandse Koninklijk Huis, dat op bijna 576 miljoen euro uitkwam, vrijwel volledig uit Nederlands-Indië, en nauwelijks rechtstreeks uit de slavernij in het Caribisch gebied. Het Britse en het Nederlandse debat lopen niet gelijk op, maar draaien om dezelfde vraag: wat erkenning van een koloniaal verleden in de praktijk zou moeten betekenen.
