De Nationale Assemblee is donderdag stilgevallen door de ophef rond uitspraken van VHP-assembleelid Cedric van Samson over vrouwen en het presidentschap. Nadat Van Samson ondanks herhaalde verzoeken en meerdere schorsingen weigerde zijn woorden terug te nemen of excuses aan te bieden, verdaagde voorzitter Ashwin Adhin de vergadering voor onbepaalde tijd.

De aanleiding ligt in een interview dat Van Samson eerder deze maand gaf aan Stanvaste Radio Amsterdam. Volgens het door Starnieuws gepubliceerde transcript zei hij daarin: “En daarom moeten we nooit meer een vrouw als president hebben. Nooit meer moeten we deze fout maken.” Hij vervolgde: “Van mannen verwachten we verantwoordelijkheid. Mannen worden ter verantwoording geroepen. Dat verwachten we van een man.”

Van Samson houdt vol dat hij selectief is geciteerd en dat zijn woorden losgemaakt zijn van hun context. Volgens zijn eigen uitleg doelde hij niet op vrouwen in het algemeen, maar op een president die geen verantwoording wil afleggen. Die lezing herhaalde hij zowel tijdens het debat als in een latere publieke verklaring. De transcriptanalyse laat echter zien dat hij de uitspraak ongevraagd deed en pas nuanceerde nadat de interviewer die expliciet discriminerend had genoemd.

In de vergaderzaal liep het uit de hand. Vrouwelijke coalitieleden verlieten uit protest de zaal; mannelijke collega’s sloten zich uit solidariteit bij hen aan, waarna de gehele coalitie de vergadering boycotte. NPS-fractieleider Jerrel Pawiroredjo noemde de uitspraken pijnlijk, onverstandig en niet verheffend. NDP-parlementariërs wezen op de internationale verplichtingen die Suriname via de Inter-Parlementaire Unie is aangegaan op het gebied van gendergelijkheid.

Voorzitter Adhin verdedigde zijn besluit tot verdaging vrijdag met een uitgebreid beroep op de Grondwet. Hij verwees naar artikel 8 lid 2, dat discriminatie op grond van geboorte, geslacht of status verbiedt, en naar artikel 35 lid 2, dat de gelijkheid van man en vrouw voor de wet vastlegt. Daarnaast noemde hij artikel 65 over de ambtseed en artikel 69, dat wetgever, regering en staatsorganen bindt aan de grondwettelijke bepalingen. Een uitspraak die de helft van het volk uitsluit van het hoogste ambt weegt volgens hem extra zwaar wanneer zij komt van iemand die datzelfde volk vertegenwoordigt. Adhin merkte daarbij op dat de uitspraken tuchtrechtelijke gevolgen zouden hebben gehad als zij binnen het parlement waren gedaan.

Buiten het parlement kwamen scherpe reacties. Het NDP Vrouwenforum noemde de uitspraak onaanvaardbaar en wees de aangeboden verduidelijking van de hand als ontoereikend. De organisatie eist geen uitleg maar een ondubbelzinnige erkenning van de schadelijke en uitsluitende werking van de woorden, plus oprechte excuses aan de vrouwen en meisjes van Suriname. Zij verwees daarbij naar decreet C-11 uit 1981, dat de handelingsonbekwaamheid van de gehuwde vrouw ophief.

Ook de vrouwenafdeling van de PVC sprak zich uit. Die verwierp elke vorm van stereotypering en discriminatie op grond van geslacht en stelde dat politiek leiderschap beoordeeld hoort te worden op visie, integriteit, deskundigheid en dienstbaarheid. “Leiderschap wordt niet bepaald door geslacht. Leiderschap wordt bepaald door karakter, competentie, integriteit en dienstbaarheid aan de samenleving”, aldus de afdeling, die alle partijen en gezagsdragers opriep het politieke debat verantwoord te voeren.

De kwestie krijgt extra lading doordat Suriname op dit moment met Jennifer Geerlings-Simons voor het eerst in de geschiedenis een vrouwelijke president heeft.