Koning Charles in Georgetown; president Ali houdt vast aan de eis van excuses
De Britse koning begon donderdag een tweedaags staatsbezoek aan Guyana. President Ali zei vooraf dat erkenning van de slavernij een stap was, maar dat excuses de volgende moeten zijn. Een excuus is er niet gekomen.
Koning Charles III is donderdag in Georgetown aangekomen voor een staatsbezoek van twee dagen, onderdeel van een rondreis van negen dagen door het Caribisch gebied. President Irfaan Ali verwelkomde hem persoonlijk. Het is zijn eerste bezoek aan Guyana sinds 2000, toen hij nog prins was; het valt samen met zestig jaar diplomatieke betrekkingen tussen beide landen.
Op het programma staan gesprekken met Ali, met vertegenwoordigers van het bedrijfsleven en met leiders van inheemse gemeenschappen. Ali prees de betrokkenheid van Charles bij natuurbehoud, klimaatverandering en de bescherming van tropisch regenwoud. Dat Guyana inmiddels een olieproducent van betekenis is, geeft de economische kant van de betrekkingen extra gewicht.
De politieke lading zit elders. Voorafgaand aan het bezoek zei Ali tegen ITV News dat Charles de slavernij terecht heeft erkend als een van de donkerste periodes uit de menselijke geschiedenis, maar dat de volgende stap het aanbieden van excuses is. Volgens hem heeft koloniale uitbuiting levens verwoest en bijgedragen aan de economische achterstand waarmee veel Caribische landen nog altijd kampen.
Zijn invulling van herstel is breder dan geld. Ali bepleit gunstige ontwikkelingsfinanciering, schuldverlichting en investeringen in onderwijs, gezondheidszorg, huisvesting en klimaatmaatregelen, niet in de eerste plaats rechtstreekse financiële compensatie.
Een excuus is er tijdens dit bezoek niet gekomen. In de berichtgeving wordt geen toespraak of verklaring van Charles weergegeven; het enige wat over zijn positie wordt gemeld, is de karakterisering die Ali eerder van zijn erkenning gaf. De Britse regering wijst eisen om formele excuses en herstelbetalingen tot dusver af.
De druk komt niet van Guyana alleen. De Caribische herstelbetalingencommissie, ingesteld door regeringen in de regio, zet Europese landen die bij de trans-Atlantische slavenhandel betrokken waren onder druk. Voorzitter Hilary Beckles stelt dat de regio beter dan ooit is toegerust om Groot-Brittannië en de monarchie ter verantwoording te roepen, en dat er nu brede politieke steun is voor een gezamenlijke aanpak. Meerdere Caribische leiders willen het onderwerp op de agenda van de Gemenebestconferentie, waar Charles vrijdag naartoe reist: Antigua en Barbuda, van 1 tot en met 4 november.
De geschiedenis waarnaar wordt verwezen is concreet. In 1823 kwamen in de Britse kolonie Demerara, nu deel van Guyana, tot slaaf gemaakte Afrikanen massaal in opstand. De opstand werd hardhandig neergeslagen; er vielen meer dan tweehonderd doden.
