LVV kan niet optreden bij pesticidencontroles: wet uit 1972 staat in de weg
Na Europese meldingen over te hoge residuen in Surinaamse groenten blijkt het ministerie nauwelijks bevoegdheden te hebben. Een nieuwe wet ligt sinds 2024 bij De Nationale Assemblee; het residulaboratorium is nog niet operationeel.
Het ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij kan bij controles op bestrijdingsmiddelen nauwelijks optreden. Volgens Romarlisa Bisphan, waarnemend onderdirecteur Agri Health, geeft de wetgeving het ministerie die bevoegdheid eenvoudigweg niet. Zij deed de uitspraken op 29 oktober tegenover de Communicatiedienst Suriname, naar aanleiding van berichten over afgekeurde groenten.
De kern van het probleem is de Bestrijdingsmiddelenwet uit 1972. Die stamt uit een tijd waarin de huidige eisen rond residuen nog niet bestonden. In de praktijk betekent het dat LVV illegale producten wel kan vastleggen, maar niet zelf in beslag kan nemen: dat gebeurt pas nadat een rapportage naar het ministerie van Economische Zaken, Ondernemerschap en Technologische Innovatie is gegaan. Bij veldinspecties van de afdeling bestrijdingsmiddelen zijn bij verkopers illegale en verlopen middelen aangetroffen.
De aanleiding voor de ophef ligt in Europa. Bij kouseband zou carbendazim zijn aangetroffen, een schimmelbestrijder, boven de maximale residulimieten. Bij sopropo ging het om verhoogde waarden acetamiprid, een insecticide. LVV heeft niet bevestigd dat die producten uit Suriname kwamen, omdat vergelijkbare groenten ook uit andere landen worden uitgevoerd. Opvallend is dat het ministerie geen officiële melding uit Nederland heeft ontvangen en van de zaken via de media hoorde.
Dat laatste is meer dan een procedureel detail. Zonder officiële kennisgeving kan een exporterend land niet nagaan welke partij het betrof, van welke teler die kwam en of het probleem zich elders herhaalt.
Aan de oplossingen wordt gewerkt, maar traag. Een nieuwe pesticidenwet ligt sinds 2024 bij De Nationale Assemblee en is nog niet aangenomen; LVV dringt aan op behandeling. Een residubesluit is in voorbereiding. Het laboratorium voor residuonderzoek is wel gebouwd maar nog niet operationeel, dat wordt in de eerste helft van 2027 verwacht. Zolang dat laboratorium niet draait, is Suriname voor de vaststelling van residuwaarden afhankelijk van metingen in het buitenland.
Daarnaast werkt het ministerie aan een traceerbaarheidssysteem om te kunnen achterhalen waar groenten met residuen vandaan komen. De huidige exportcontroles richten zich op plantgezondheid en fytosanitaire certificaten; bij aankomst in Nederland worden producten opnieuw gekeurd. Boeren en coöperaties zijn getraind en er wordt een publiekscampagne over veilig gebruik van bestrijdingsmiddelen voorbereid.
Concrete residuwaarden worden in de berichtgeving niet genoemd. Dat maakt het op dit moment onmogelijk vast te stellen hoe ver de gemeten waarden boven de limieten lagen.
